Islam en het onvermijdelijke conflict met de heersende macht
Geschreven door: Fouad Abou Hafs
Uit het boek “Prediken onder de Vijand”. Later dit jaar beschikbaar in shaa Allah
De hadith over ‘de jonge en de koning’, ook wel bekend als het verhaal van ‘Ashaab Ul-Ugdud’, begint met het introduceren van één van de hoofdrolspelers en dat is de koning. Wanneer hij leefde en waar zijn koninkrijk gevestigd was wordt niet vermeld. Normaliter zijn specifieke data en geografische locaties essentiële onderdelen van nieuwsberichten omdat ze de lezer helpen de gebeurtenis te contextualiseren. Maar in de Qur’an zal je nooit data aantreffen en slechts zelden worden locaties vermeld. Dit heeft te maken met het doel waarmee de Qur’an is geopenbaard. Het is een gids voor alle mensen, ongeacht de tijd waarin zij leven of de geografische locatie waar zij zich bevinden.
Door de afwezigheid van data en locaties wordt de tekst ontdaan van historische beperkingen, waardoor de boodschap tijdloos en universeel toepasbaar wordt. Het is niet belangrijk waar en wanneer de Qur’anische en Profetische verhalen zich hebben afgespeeld, omdat ze ons informeren over de tijdloze en universele constanten die erin opgesloten liggen. De lessen die ze ons leren overstijgen elke historische periode, of de lezer nu in de oudheid, de middeleeuwen of de moderne tijd leeft. Ze overstijgen culturele en geografische grenzen en zorgen voor universele relevantie, of de lezer nu in de Arabische woestijnen, Afrikaanse savannes of Europese steden woont.
Hoewel er geen specifieke datum genoemd wordt, is er wel een verwijzing naar het verleden. Hiermee wordt een link gelegd met de oproep naar de Islam in het verleden en de oproep in het heden. De boodschap is dat de predikers van het heden oog en oor moeten hebben voor de predikers van het verleden, omdat er een soortgelijk pad afgelegd zal moeten worden in het vestigen van deze Religie op aarde. Soortgelijke hindernissen zullen overwonnen moeten worden en soortgelijke beproevingen moeten worden ondergaan. De geschiedenis is immers onderworpen aan onveranderlijke wetmatigheden. De metgezellen aan wie de Profeet ﷺ dit verhaal voordraagt, zouden het fundament gaan worden waarop deze Religie zich zou vestigen. Het is daarom van cruciaal belang om hen in een vroeg stadium bekend te maken met de aard van de islamitische Boodschap en de stadia die de prediker van deze Boodschap zal moeten doorlopen.
Dit geldt ook, en wellicht des te meer, voor de predikers van vandaag, die zelden bereid zijn om bij het prediken van deze Boodschap uit de comfortzone te stappen en de beproevingen die met het prediken gepaard gaan te accepteren. Vooral zij die in het westen resideren zijn behoeftig aan educatie op dit gebied. Velen onder hen hebben onder toenemende druk van overheden de verduisteringsmentaliteit aangenomen in de da’wah, waardoor ze essentiële leerstellingen van de Islam consequent uit hun informatievoorziening hebben geweerd uit vrees voor een confrontatie met de autoriteiten. Deze zelfcensuur resulteert in een vertekend beeld van de Islam, wat desastreuze gevolgen zal hebben voor de komende generaties. Jonge moslims groeien op met een onvolledige en vervormde versie van hun geloof omdat hun voorgangers te laf waren om de ware Islam te prediken. Als deze tendens voortduurt zal de essentie van de Islam verloren gaan en zullen toekomstige generaties een verwaterde en aangepaste versie van hun religie erven.
Door te verwijzen naar de koning wordt in dit verhaal tevens een belangrijke realiteit van de islamitische oproep duidelijk weergegeven, en dat is de onvermijdelijke confrontatie tussen de islamitische oproep en de ongelovige machthebbers die heersen over de mensen aan wie de boodschap is gezonden. Deze onvermijdelijke confrontatie kan slechts begrepen worden wanneer men de essentiële doelstellingen van de islam doorgrondt. In tegenstelling tot wat sommige moslims in de moderne tijd zijn gaan geloven, is de Islam niet slechts een set van rituele aanbiddingen en een verzameling van morele en ethische voorschriften. De Islam vormt een compleet systeem dat alle domeinen van het menselijk leven bestrijkt en reguleert.
Naast regels en richtlijnen over de rituele daden van aanbidding en de spirituele dimensie die aan die daden ten grondslag ligt, heeft de Islam ook zijn eigen unieke visie op de inrichting van de maatschappij. De Schepper heeft ons niet in het ongewisse gelaten over de wijze waarop het maatschappelijke verkeer georganiseerd moet worden. Hij openbaarde regels en richtlijnen die betrekking hebben op het gezins- en huwelijksleven, verhoudingen tussen familieleden en het sociale en gemeenschapsleven. Hij openbaarde geboden en verboden die betrekking hebben op economische transacties, zakelijke ethiek, verdeling van rijkdom en hulp aan de armen. Hij verordonneerde politieke en strafrechtelijke voorschriften, bepaalde de fundamenten voor internationale betrekkingen en stelde regels op voor tijden van oorlog en vrede.
De Islam is dus meer dan een set van spirituele richtlijnen die achter de voordeur of in een gebedshuis beleden worden. De Islam manifesteert zich met al zijn wetten en regels in alle domeinen van de maatschappij en presenteert een alternatief wereldbeeld, waardoor hij een concurrent wordt voor reeds bestaande levenswijzen. Deze alternatieve visie op de inrichting van de maatschappij zet meestal kwaad bloed bij de machthebbers en verklaart waarom een confrontatie met hen onvermijdelijk is.
De machthebber profiteert juist van een samenleving die verstoken is van Goddelijke leiding. Het islamitische rechtvaardigheidsbeginsel is een belemmering voor een tiranniek bewind dat gestoeld is op onrecht en uitbuiting van de onderdanen. Het verbod op rente is een belemmering voor de vermogende elite die de hardwerkende arbeider leegzuigen. De duidelijke morele kaders die de Islam stelt zijn een belemmering voor iedereen die zijn perverse behoeftes de vrije loop laat. En daarom zal de heersende elite altijd in opstand komen tegen deze Boodschap en de predikers ervan vervolgen. Wie zijn macht ontleent aan de ongelijkheid en onwetendheid in de samenleving, die zal de Islam beschouwen als een bedreiging voor zijn machtspositie en zal er een confrontatie mee aangaan.
Omdat de Islam niet enkel een oproep tot spirituele hervorming is maar een alomvattend maatschappelijk systeem, is er ook politieke macht nodig om dit systeem te implementeren. De Profeet ﷺ ging al in een vroeg stadium opzoek naar mogelijkheden om een islamitische politieke entiteit te stichten. Na een aantal jaar prediking werd het duidelijk dat de heersende elite van Mekka niet bereid was om de Islam in zijn alomvattendheid te accepteren.
Ze hebben de Profeet ﷺ wel aanbiedingen gedaan om de Islam een plekje te geven in de Mekkaanse samenleving naast het veelgodendom. Ze boden hem het leiderschap van Mekka aan, ze zouden hem rijkdommen geven en de Islam mocht zelfs om het jaar de heersende religie van Mekka worden. Deze aanbiedingen wees hij echter op bevel van Allah resoluut af omdat hier geen sprake was van onafhankelijke politieke macht. Een religie die slechts met goedkeuring van de ongelovigen kan bestaan, zal zijn wetten nooit maatschappij breed kunnen opleggen. Het doel van de Islam is om het Woord van Allah het allerhoogst te maken en de soevereiniteit aan de rechtmatige eigenaar te geven, aan Allah. En dit kan slechts worden bereikt met onafhankelijke politieke macht.
Hoewel het de voorkeur van de Profeet ﷺ was om de eerste islamitische politieke entiteit in Mekka te stichten, zocht hij na een aantal jaar intensief prediken naar andere mogelijkheden. Nadat de Mekkanen de Islam duidelijk hadden afgewezen, zocht hij naar een volk dat wél bereid was om de Islam als compleet leefsysteem te accepteren en te huisvesten. Dat volk trof hij aan in de Ansaar van al-Medina. Nadat de Islam zich daar gevestigd had en er sprake was van politieke macht, openbaarde Allah de meeste wetten en regels die betrekking hebben op het maatschappelijke domein. Wetten kunnen immers pas gehandhaafd worden als er sprake is van politieke macht en staatsinstituties die de naleving van die wetten kunnen waarborgen. Dit toont aan dat het verwerven van politieke macht inherent is aan de islamitische oproep.
Echter, het pad naar het verwerven van deze macht zal niet geplaveid zijn met rozen, noch zal er een rode loper uitgerold worden naar de bastions van de macht. Er zal strijd voor moeten worden geleverd in de breedste zin van het woord. De machthebber zal zijn positie uiteraard niet zonder slag of stoot afstaan. Hij zal van zijn troon gestoten moeten worden met middelen die garanderen dat zijn tirannieke bewind definitief ten einde komt. De Profeet ﷺ heeft deze weg bewandeld totdat de Arabische stammen de Wet van Allah in drommen kwamen accepteren. Zijn metgezellen hebben daarna de keizers van Perzië en Byzantium op de knieën gedwongen en het Woord van Allah het allerhoogste gemaakt in de gebieden waarover zij eeuwenlang regeerden.
De islamitische oproep stevent dus onvermijdelijk af op een confrontatie met de heersende elites. Voor de machthebbers betekent de acceptatie van de islamitische visie een verlies van hun absolute macht en privileges. De beginselen van islamitisch bestuur staan haaks op tirannie en onderdrukking en ontnemen de machthebber elke mogelijkheid tot uitbuiting van zijn onderdanen. De duidelijke morele en sociale kaders die de Islam stelt, vormen een obstakel voor iedereen die de vrijheid wil behouden om zijn lusten na te jagen of juist financieel profijt heeft van degenen die dat doen. En zoals de Profetische da’wah heeft laten zien, kan de Islam slechts in zijn alomvattendheid gestalte krijgen als zijn aanhangers politieke macht verwerven en de Wet van Allah op aarde implementeren.
De heersende elites zullen daarom een bittere strijd voeren om te voorkomen dat de islamitische oproep wortel schiet in de samenlevingen waarover zij macht uitoefenen. Zij begrijpen dat de Islam meer is dan een spirituele boodschap. Zij erkennen de doeltreffende, transformerende kracht van deze Religie en het gevaar dat deze vormt voor hun machtspositie, waardoor ze de verspreiding van deze hemelse Boodschap te allen tijde in de kiem zullen proberen te smoren. Zodoende komt de Islam noodzakelijkerwijs in conflict met bestaande, onrechtvaardige machtsstructuren.
Download hier het artikel in PDF formaat:
